===========================
فصل نهم: مفروضات و اصول حسابداری
===========================

این فصل به بررسی مفروضات و اصول حسابداری می‌پردازد که پایه و اساس تهیه و تنظیم گزارش‌های مالی هستند. 
این مفروضات و اصول، قواعدی هستند که انجام عملیات حسابداری را هدایت می‌کنند و به کاربران اطلاعات مالی، 
اطلاعات دقیق و قابل اعتماد ارائه می‌دهند.

محتویات:
---------
- مفروضات حسابداری
- اصول حسابداری
- اصول محدودکننده حسابداری
- استانداردهای حسابداری
- مثال‌ها و تمرین‌ها

-----------------------------------
بخش اول: مفروضات حسابداری
-----------------------------------

مفروضات حسابداری، پایه و شالوده تهیه و ارائه اطلاعات مالی هستند و حسابداران همواره باید آنها را رعایت کنند. 
مفروضات اصلی حسابداری عبارتند از:

1. فرض تفکیک شخصیت (Entity Assumption)
2. فرض تداوم فعالیت (Going Concern / Continuity Assumption)
3. فرض دوره مالی (Time Period Assumption)
4. فرض تعهدی (Accrual Basis / Assumption)
5. فرض واحد پول (Monetary Unit Assumption)

در ادامه هر یک از این مفروضات توضیح داده شده و مثال‌هایی برای درک بهتر ارائه می‌شود.

.. _entity_assumption:

1. فرض تفکیک شخصیت
-------------------

بر اساس این فرض، هر واحد اقتصادی به عنوان یک شخصیت مستقل از مالکین آن و سایر مؤسسات در نظر گرفته می‌شود. 
یعنی دارایی‌ها، بدهی‌ها و عملیات مالی هر واحد اقتصادی جداگانه ثبت و تحلیل می‌شوند.  
**مثال:** اموال شخصی مالک یک فروشگاه باید جدا از دارایی‌های فروشگاه نگهداری شود و در دفاتر فروشگاه ثبت نگردد.

.. _going_concern:

2. فرض تداوم فعالیت
-------------------

فرض تداوم فعالیت به این معنی است که مؤسسه به فعالیت خود ادامه خواهد داد و قصد انحلال یا توقف عملیات ندارد. 
بنابراین ثبت دارایی‌ها و بدهی‌ها بر اساس این فرض انجام می‌شود و ارزش‌گذاری به صورت واقعی و جاری انجام می‌شود.

.. _time_period:

3. فرض دوره مالی
----------------

این فرض بیان می‌کند که عمر طولانی واحد اقتصادی به دوره‌های زمانی مساوی تقسیم می‌شود و گزارش‌های مالی 
برای هر دوره ارائه می‌گردد. هر دوره مالی می‌تواند یک سال تقویمی یا هر دوره دیگری باشد که مدیریت تعیین می‌کند.

.. _accrual_basis:

4. فرض تعهدی
--------------

بر اساس فرض تعهدی، درآمدها و هزینه‌ها در زمان تحقق شناسایی می‌شوند، نه زمانی که وجه نقد دریافت یا پرداخت می‌شود.  
این فرض بر مبنای تطابق هزینه‌ها و درآمدها و ارائه تصویر واقعی از عملکرد مالی مؤسسه است.

.. _monetary_unit:

5. فرض واحد پول
----------------

تمامی معاملات مالی بر حسب یک واحد پولی مشترک اندازه‌گیری و گزارش می‌شوند تا مقایسه و تجزیه و تحلیل مالی امکان‌پذیر باشد.

-----------------------------------
بخش دوم: اصول حسابداری
-----------------------------------

اصول حسابداری قواعدی هستند که اجرای عملیات حسابداری را هدایت می‌کنند. مهم‌ترین اصول حسابداری عبارتند از:

1. اصل بهای تمام شده (Historical Cost Principle)
2. اصل تحقق درآمد (Revenue Realization Principle)
3. اصل تطابق هزینه‌ها با درآمدها (Matching Principle)
4. اصل افشا (Disclosure Principle)

توضیحات هر اصل:

.. _historical_cost:

1. اصل بهای تمام شده
----------------------------

براساس این اصل، دارایی‌ها و هزینه‌ها به بهای تمام شده تاریخی ثبت می‌شوند. 
اگر ارزش پولی آنها تغییر کند، ارزش جدید ثبت نمی‌شود مگر اینکه استاندارد خاصی حکم کند.

.. _revenue_realization:

2. اصل تحقق درآمد
-----------------

درآمدها زمانی شناسایی می‌شوند که تحقق یافته و کسب سود کامل شده باشد.  
**مثال فرآیند درآمد:** خرید مواد اولیه → تولید → فروش محصول → دریافت وجه فروش.

.. _matching_principle:

3. اصل تطابق هزینه‌ها با درآمدها
-------------------------------

هزینه‌های مرتبط با تولید و کسب درآمد یک دوره، باید در همان دوره شناسایی شوند تا سود واقعی آن دوره مشخص گردد.

.. _disclosure_principle:

4. اصل افشا
------------

اطلاعات مالی باید به نحوی مناسب افشا شود تا استفاده‌کنندگان تصمیمات مالی آگاهانه بگیرند.  
تمامی اطلاعات با اهمیت و مرتبط با فعالیت‌های مالی مؤسسه باید ارائه گردد.

-----------------------------------
بخش سوم: اصول محدودکننده حسابداری
-----------------------------------

اصول محدودکننده، استفاده از مفروضات و اصول حسابداری را در چارچوب خاص محدود می‌کنند. مهم‌ترین این اصول عبارتند از:

1. اصل محافظه‌کاری (Conservatism Principle)
2. اصل اهمیت (Materiality Principle)
3. اصل فزونی منافع بر مخارج (Cost-Benefit Principle)
4. اصل خصوصیات صنعت (Industry Peculiarities)

.. _conservatism:

1. اصل محافظه‌کاری
-----------------

در شرایط ابهام، درآمدها و دارایی‌ها کمتر از واقع و هزینه‌ها و بدهی‌ها بیشتر از واقع شناسایی می‌شوند. 
هدف این است که امید واهی به کاربران اطلاعات مالی داده نشود.

.. _materiality:

2. اصل اهمیت
-------------

مبالغ کوچک و جزئی که تأثیر قابل توجهی بر تصمیمات مالی ندارند، ممکن است در ثبت دقیق لحاظ نشوند.

.. _cost_benefit:

3. اصل فزونی منافع بر مخارج
---------------------------

اطلاعات مالی فقط زمانی تهیه می‌شود که مزایای آن بیشتر از هزینه تهیه باشد.

.. _industry_peculiarities:

4. اصل خصوصیات صنعت
-------------------

برخی صنایع ویژگی‌های خاصی دارند که روش‌های حسابداری آنها را متفاوت می‌کند تا اطلاعات مالی سودمندتر ارائه شود.

-----------------------------------
بخش چهارم: استانداردهای حسابداری
-----------------------------------

استانداردهای حسابداری شامل ضوابط اجرایی مشخص برای ثبت و گزارش اطلاعات مالی هستند.  
در ایران، این استانداردها توسط **سازمان حسابرسی** تدوین و منتشر می‌شوند و شامل شماره استاندارد، متن راهنما و مثال‌های عملی است.

-----------------------------------
بخش پنجم: تمرین‌ها و مثال‌ها
-----------------------------------

1. فرض تفکیک شخصیت چیست و چگونه اعمال می‌شود؟
2. فرض تداوم فعالیت به چه معنی است؟
3. فرض واحد پول را توضیح دهید.
4. اصول حسابداری را نام ببرید و هر یک را با مثال شرح دهید.
5. اصل محافظه‌کاری را توضیح داده و مثال عملی ارائه کنید.

**مثال عملی:**  
شرکت آقای سیروس در سال 1381 ساختمان خود را به مبلغ 800 میلیون ریال خریداری کرد و ارزش آن بعد از برآورد کارشناسی 1500 میلیون ریال شد. حسابدار شرکت مبلغ جدید را ثبت کرد. بررسی کنید که آیا این عمل مطابق با اصول حسابداری و مفروضات است یا خیر.

-----------------------------------
منابع و مأخذ
-----------------
- استانداردهای حسابداری، چاپ چهاردهم، تهران: سازمان حسابرسی، 1387
- اصول حسابداری و حسابرسی، انتشارات دانشگاهی